Mobbing w pracy
Codzienne poniżanie, ośmieszanie przy zespole, izolowanie, zastraszanie i odbieranie poczucia własnej wartości w pracy to nie „trudny charakter szefa”, lecz potencjalnie mobbing. Wyjaśniamy, czym dokładnie jest mobbing w pracy, czego może żądać poszkodowany pracownik i jak udowodnić nękanie. Sygnalizujemy też ważną nowelizację kodeksu pracy, którą Sejm uchwalił w czerwcu 2026 roku. Pomagamy pracownikom w Kielcach i całym województwie świętokrzyskim.
Czym jest mobbing w pracy#
Definicję mobbingu zawiera art. 943 § 2 Kodeksu pracy. W obecnym brzmieniu, niezmienionym od 2004 roku, mobbing to działania lub zachowania dotyczące pracownika albo skierowane przeciwko niemu, które łącznie spełniają kilka cech:
Uporczywość i długotrwałość
Nie chodzi o jednorazowy incydent, lecz o nękanie lub zastraszanie powtarzające się i rozciągnięte w czasie.
Nękanie lub zastraszanie
Zachowania wymierzone w pracownika: krzyki, groźby, ciągła bezpodstawna krytyka, upokarzanie, odbieranie zadań lub przeciążanie nimi.
Zaniżona ocena przydatności
Skutkiem ma być wywołanie u pracownika zaniżonej oceny własnej przydatności zawodowej.
Poniżenie lub izolacja
Celem lub skutkiem jest poniżenie, ośmieszenie, izolowanie pracownika albo wyeliminowanie go z zespołu współpracowników.
W obecnym stanie prawnym te przesłanki muszą wystąpić łącznie, co w praktyce czyni dochodzenie roszczeń trudnym. To właśnie ta surowość definicji jest głównym powodem zaplanowanej nowelizacji, o której piszemy niżej. Mobbing może pochodzić nie tylko od przełożonego, ale też od współpracowników.
Co nie jest mobbingiem#
Nie każdy konflikt czy nieprzyjemna sytuacja w pracy to mobbing. Rozróżnienie jest istotne, bo wpływa na realne szanse w sądzie.
Jednorazowy lub krótkotrwały konflikt, uzasadniona i rzeczowa krytyka wyników pracy, zgodne z prawem polecenia służbowe, kontrola wykonywania obowiązków oraz uzasadnione decyzje kadrowe, na przykład wypowiedzenie umowy. Naturalne napięcia i wymagania pracodawcy same w sobie nie są nękaniem. O mobbingu mówimy dopiero wtedy, gdy zachowania mają charakter uporczywy, długotrwały i obiektywnie mogą prowadzić do poniżenia, ośmieszenia, izolowania albo wyeliminowania pracownika z zespołu.
Czego może żądać pracownik#
Kodeks pracy przewiduje dwa odrębne roszczenia, które mogą się uzupełniać:
Zadośćuczynienie za krzywdę
Jeżeli mobbing wywołał u pracownika rozstrój zdrowia, może on dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (art. 943 § 3 k.p.).
Odszkodowanie
Pracownik, który doznał mobbingu albo wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, może dochodzić odszkodowania (art. 943 § 4 k.p.). Oświadczenie o rozwiązaniu umowy z tego powodu składa się na piśmie, ze wskazaniem przyczyny.
Obecnie odszkodowanie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, które w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto. Zadośćuczynienie nie ma dziś określonej dolnej granicy, a jego wysokość zależy od rozmiaru krzywdy. To jeden z punktów, który zmieni nadchodząca nowelizacja.
Nadchodzi nowa ustawa antymobbingowa#
To najważniejsza zmiana w przepisach o mobbingu od ponad 20 lat. Sejm uchwalił tak zwaną ustawę antymobbingową 19 czerwca 2026 roku. Uwaga: w chwili publikacji tego artykułu ustawa nie obowiązuje jeszcze. Trafiła do Senatu, a następnie musi ją podpisać Prezydent. Przewidziano też trzymiesięczne vacatio legis, więc realnie nowe przepisy zaczną obowiązywać najwcześniej pod koniec 2026 roku lub na początku 2027 roku.
Najważniejsze planowane zmiany to:
Prostsza definicja
Mobbingiem ma być uporczywe nękanie, czyli zachowania powtarzające się, nawracające lub stałe. Projektowana definicja ma uniezależnić ocenę mobbingu od intencji sprawcy oraz od wystąpienia określonego skutku, co dziś bywa największą barierą.
Wyższe minimalne zadośćuczynienie
Dolny próg zadośćuczynienia ma wynieść sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia, bez górnego limitu, jeśli krzywda jest większa.
Odpowiedzialność sprawcy
Pracownik ma móc pozwać bezpośrednio osobę nękającą, obok pracodawcy. Pracodawca, który wypłaci świadczenie, będzie mógł dochodzić zwrotu od sprawcy.
Obowiązki pracodawcy
Pracodawcy mają aktywnie przeciwdziałać mobbingowi i wdrożyć politykę antymobbingową. Należyte i realne wykonywanie tych obowiązków może ograniczyć albo wyłączyć odpowiedzialność pracodawcy, zależnie od okoliczności sprawy.
Po wejściu nowelizacji w życie minimalne zadośćuczynienie za mobbing ma wynieść
28 836 złto sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia brutto z 2026 roku (6 x 4806 zł). Kwota będzie rosła wraz z płacą minimalną. Stan na czerwiec 2026 r., ustawa czeka na dalsze etapy procesu legislacyjnego.
Jak udowodnić mobbing#
W sprawach o mobbing to na pracowniku spoczywa ciężar udowodnienia, że nękanie miało miejsce i spełniało ustawowe przesłanki. To istotna różnica w stosunku do spraw o nierówne traktowanie w pracy, gdzie ciężar dowodu jest w dużej mierze przerzucony na pracodawcę. Dlatego dokumentacja jest tu absolutnie kluczowa.
Zapisuj daty, miejsca i przebieg poszczególnych sytuacji. Zachowuj e-maile, wiadomości, polecenia służbowe i nagrania, jeśli zostały zgromadzone zgodnie z prawem. Notuj nazwiska świadków, którzy widzieli lub słyszeli nękanie. Gromadź dokumentację medyczną i psychologiczną, która pokazuje wpływ sytuacji na Twoje zdrowie. Im bardziej systematyczny i rozciągnięty w czasie materiał, tym mocniejsza pozycja w sądzie.
Co zrobić krok po kroku#
- Dokumentuj na bieżącoProwadź chronologiczny zapis zdarzeń i zabezpiecz dowody: korespondencję, świadków, dokumentację medyczną.
- Zgłoś sprawę wewnętrznieSkorzystaj z procedury antymobbingowej u pracodawcy lub zawiadom przełożonego albo dział kadr na piśmie, zachowując kopię.
- Rozważ zgłoszenie do PIPMożesz zawiadomić Państwową Inspekcję Pracy, która może skontrolować pracodawcę i jego procedury. Pamiętaj jednak, że PIP nie zastępuje sądu pracy: o zadośćuczynieniu lub odszkodowaniu rozstrzyga sąd.
- Przygotuj pozew do sądu pracyRoszczenia o zadośćuczynienie i odszkodowanie dochodzi się przed sądem pracy. Warto wcześniej ocenić materiał dowodowy z adwokatem.
- Pilnuj terminówRoszczenia ze stosunku pracy przedawniają się co do zasady po 3 latach, dlatego nie zwlekaj z działaniem.
Doświadczasz mobbingu w pracy?
Jako adwokaci z Kancelarii Adwokackiej Bałaga ocenimy, czy zachowania wobec Ciebie spełniają przesłanki mobbingu, pomożemy zebrać dowody i poprowadzimy sprawę przed sądem pracy. Działamy w Kielcach i całym regionie świętokrzyskim.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny aktualny na dzień publikacji (czerwiec 2026 r.); przepisy o mobbingu są w trakcie nowelizacji. Każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy. Kancelaria Adwokacka Bałaga, ul. Czerwonego Krzyża 5/2, 25-353 Kielce.
