Nagrywanie rozmów bez zgody
Po nagranie rozmowy lub zapis czatu wiele osób sięga dopiero wtedy, gdy w relacji dzieje się źle: groźby, przemoc, wymuszanie zgody, ustalenia co do dziecka. Wyjaśniamy, kiedy nagrywanie rozmów bez zgody jest legalne i może być dowodem, a kiedy wchodzimy na teren przestępstwa. Materiał przygotowała Kancelaria Adwokacka Bałaga w Kielcach.
Co wolno nagrywać bez zgody drugiej strony #
Nagranie rozmowy, w której sam bierzesz udział, co do zasady nie jest przestępstwem i nie wymaga uprzedniego informowania rozmówcy. Dotyczy to zarówno rozmów prowadzonych osobiście, jak i telefonicznych oraz wideorozmów. To tak zwana zasada zgody jednej strony.
Kluczowe jest jedno rozróżnienie, od którego zależy wszystko inne: czy jesteś uczestnikiem nagrywanej rozmowy, czy nagrywasz cudzą rozmowę, w której nie bierzesz udziału. To pierwsze jest co do zasady legalne, to drugie jest przestępstwem.
Co do zasady wolno
- Nagrywać rozmowę, w której sam uczestniczysz.
- Nagrywać rozmowę telefoniczną z drugą osobą.
- Nagrywać wideorozmowę, w której bierzesz udział.
- Zachowywać korespondencję SMS i z komunikatorów, którą sam prowadzisz.
- Robić zrzuty ekranu własnych rozmów i czatów.
Nie wolno pod groźbą kary
- Podkładać dyktafonu, by nagrać cudzą rozmowę.
- Instalować oprogramowania szpiegującego na cudzym telefonie.
- Łamać haseł i logować się na cudze konta.
- Czytać cudzych e-maili po przełamaniu zabezpieczeń.
- Przechwytywać rozmów, w których nie uczestniczysz.
Czego robić nie wolno. Odpowiedzialność karna #
Przestępstwem jest bezprawne uzyskanie informacji nieprzeznaczonej dla danej osoby. Dotyczy to na przykład podłożenia dyktafonu w cudzym pokoju, przechwycenia czyjejś rozmowy, włamania do cudzego komunikatora, a ponadto odczytywania cudzych e-maili po przełamaniu zabezpieczeń. To nie jest już nagranie własnej rozmowy, lecz naruszenie tajemnicy komunikowania się, stypizowane w art. 267 Kodeksu karnego.
Wiadomości: SMS, Messenger, WhatsApp, e-mail #
Jeżeli korespondencja toczy się między Tobą a drugą stroną, możesz ją zachowywać i okazać w sprawie rodzinnej lub karnej. To Twoja własna korespondencja, w której uczestniczysz, więc masz pełne prawo z niej korzystać jako dowodu.
Inaczej jest z cudzą korespondencją. Przesyłanie dalej cudzych wiadomości, w których nie uczestniczyłeś, a ponadto korzystanie z przechwyconych zrzutów ekranu z cudzego konta uzyskanych bez zgody właściciela, rodzi ryzyko odpowiedzialności cywilnej za naruszenie dóbr osobistych i tajemnicy komunikacji, a także odpowiedzialności karnej z art. 267 k.k. Zasada jest jedna: zachowuj to, w czym brałeś udział, a nie penetruj cudzego konta.
RODO a nagrywanie prywatne. Czy Ciebie to dotyczy #
Jeżeli nagrywasz prywatnie, na własne potrzeby i w sprawach rodzinnych, poza działalnością zawodową, zwykle mieści się to w tak zwanym wyjątku domowym. RODO nie stosuje się do przetwarzania danych osobowych w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze.
Oznacza to, że osoba prywatna nagrywająca własną rozmowę na potrzeby sprawy rozwodowej lub o alimenty co do zasady nie musi obawiać się zarzutów z tytułu naruszenia RODO. Sytuacja zmienia się, gdy nagrania dokonuje się w ramach działalności zawodowej lub gospodarczej.
Czy takie nagranie wejdzie do sprawy karnej #
Artykuł 168a Kodeksu postępowania karnego przewiduje, że dowodu nie odrzuca się automatycznie tylko dlatego, że uzyskano go z naruszeniem przepisów postępowania lub nawet w wyniku czynu zabronionego. W uproszczeniu nagranie zrobione przez osobę prywatną bywa dopuszczane, choć sąd zawsze oceni jego wiarygodność i okoliczności zdobycia.
W polskim procesie karnym nie obowiązuje bezwzględna zasada owoców zatrutego drzewa, która automatycznie eliminowałaby dowody zdobyte nielegalnie. Istnieją jednak granice i wyjątki, dlatego dopuszczalność konkretnego nagrania zawsze wymaga indywidualnej oceny prawnej.
Nagranie w sprawie cywilnej i rodzinnej #
W procesie cywilnym i rodzinnym, w tym w sprawach rozwodowych, brak jest generalnego zakazu korzystania z nagrań. Sądy dopuszczają nagrania własnych rozmów jako dowód, na przykład na okoliczność gróźb, przemocy psychicznej, ustaleń co do dziecka lub uchylania się od alimentów.
Sąd ocenia jednak nie tylko samo nagranie, ale też sposób jego uzyskania oraz to, czy nie narusza ono dóbr osobistych w sposób nieproporcjonalny. Nagranie własnej rozmowy ma zazwyczaj znacznie mocniejszą pozycję niż materiał zdobyty przez naruszenie cudzej prywatności. Dlatego w sprawie rozwodowej warto zawczasu omówić z adwokatem, które nagrania mają realną wartość dowodową, a które mogą zaszkodzić.
Jak przygotować nagranie jako dowód #
Samo posiadanie nagrania to nie wszystko. Żeby miało realną wartość procesową, trzeba je odpowiednio przygotować i przedstawić sądowi. Warto zabezpieczyć oryginalny plik w niezmienionej formie, zanotować datę, godzinę i okoliczności rozmowy, a ponadto przygotować transkrypcję, czyli pisemny zapis treści nagrania.
Istotny jest też kontekst. Pojedyncze zdanie wyrwane z rozmowy bywa mniej przekonujące niż całość, która pokazuje przebieg i tło sytuacji. Adwokat pomaga ocenić, które fragmenty mają znaczenie dowodowe i jak je przedstawić, żeby wzmocniły, a nie osłabiły Twoją pozycję w sprawie.
Pomoc adwokata w ocenie dowodów #
Granica między legalnym nagraniem własnej rozmowy a przestępstwem z art. 267 k.k. bywa cienka, a od właściwej oceny zależy nie tylko wartość dowodu, ale też Twoje bezpieczeństwo prawne. Kancelaria Adwokacka Bałaga w Kielcach pomaga ocenić, czy nagranie jest legalne, czy może być dowodem w sprawie, a ponadto jak je przygotować i przedstawić.
Doradzamy w sprawach rozwodowych, karnych oraz dotyczących przemocy domowej, gdzie nagrania bywają kluczowym dowodem. Działamy w Kielcach i całym województwie świętokrzyskim.
Masz nagranie, które może być dowodem? Skonsultuj je
Ocenimy, czy nagranie jest legalne i czy wzmocni Twoją sprawę, a ponadto pomożemy je przygotować jako dowód. Działamy w Kielcach i całym województwie świętokrzyskim.

